Post Tagged ‘klassieker’

4 3 2 1

Paul Auster – “4 3 2 1”

Na “Sunset Park” uit 2010 is dit het eerste fictie-werk van Paul Auster in 7 jaar tijd en het resultaat mag er zijn. Een vuistdikke roman van ruim 900 pagina’s waarin de vier parallelle levens van Archibald Isaac Ferguson beschreven worden. Iedere beslissing in het leven van een mens leidt naar een ander levenspad. In “4 3 2 1” laat Auster op zijn eigen herkenbare en meesterlijke stijl zien wat de gevolgen kunnen zijn van bepaalde keuzes in het leven. Dit boek mag gerust zijn magnum opus genoemd worden. Zelf zegt Auster dat zijn vorige boeken in meer of mindere mate tot de totstandkoming van deze roman hebben geleid. Auster staat, zeker sinds zijn “New York Trilogie” uit 1987, bekend als een van de beste hedendaagse Amerikaanse schrijvers en met “4 3 2 1” lost bij die belofte ruimschoots in. Het is een roman geworden waar echte Auster-fans van zullen smullen, maar die ook nieuwe lezers zal kunnen bekoren. Het is wellicht ongebruikelijk om als kennismaking te beginnen met het dikste boek van een auteur, maar ik denk dat liefhebbers van de betere hedendaagse literatuur van dit boek zullen genieten. Ik denk niet dat het te vroeg is om dit boek nu al uit te roepen tot een klassieker van de hedendaagse Amerikaanse literatuur. Qua belang is deze titel belangrijker dan bijvoorbeeld “Onderwereld” (eveneens een moderne klassieker) van collega en vriend Don DeLillo.

Op 3 maart 1947 wordt, twee weken te vroeg, Archibald Isaac Ferguson geboren, het enige kind van Rose en Stanley Ferguson. Archibalds leven zal gelijktijdig vier verschillende paden volgen. Vier identieke Archibalds, bestaand uit hetzelfde dna, vier jongens die fysiek een en dezelfde zijn, leiden vier parallelle en volstrekt verschillende levens. Elk levenspad neemt een andere richting. Liefdes en vriendschappen en intellectuele interesses contrasteren. Een jongen groeit keer op keer op. Iedere Archibald zal verliefd worden op Amy Schneiderman, maar hun relatie zal steeds een andere zijn. Lezers zullen meegenieten van Archibalds successen, en meeleven met de tragische gebeurtenissen die hem overkomen. Zo ontvouwen de levensverhalen van de vier Archibalds zich.

Uitgeverij De Bezige Bij, februari 2017. 912 pag.

Koop bij bol.com

Advertenties
De verborgen geschiedenis

Donna Tartt – “De verborgen geschiedenis”

Dit is een boek uit de oude doos. Verschenen in 1992 en ik heb het sindsdien zeker zes of zeven keer gelezen. Dit boek hoort eigenlijk in iedere boekenkast thuis, omdat het een van de weinige moderne klassiekers is. Dat is ook de reden waarom ik deze weer eens uit de boekenkast getrokken heb.

Begin jaren negentig verscheen het literaire debuut van Donna Tartt. Haar boek De verborgen geschiedenis werd met lovende kritieken ontvangen. Er werd zelfs een vergelijking getrokken met Dostojevski’s “Misdaad en straf“. Een misdaad vindt inderdaad plaats, twee zelfs, en een straf in feite ook.

Het boek draait om Richard Papen, die besluit zijn saaie geboortedorp, het Californische Plano, te verlaten en Griekse taal en cultuur te gaan studeren aan Hampden college. Richard – zoon van een simpele pompbediende – romantiseert zijn welgestelde en arrogante medestudenten. Daar zijn er overigens maar vijf van: ten eerste de studiebol Henry, de tweeling Charles en Camilla, Francis en tot slot Bunny. Richard waant zich haast in hogere sferen.

Tartt beschrijft in De verborgen geschiedenis op fraaie wijze hoe een groep veelbelovende jonge mensen zichzelf te gronde richt. De studenten worden weliswaar niet opgepakt voor hun misdaden, maar gaan evengoed ten onder aan een mix van schuldgevoel en een besef niet onaantastbaar te zijn. Het doel van Tartt lijkt dan ook niet om te wijzen op de morele verwerpelijkheid van moord, maar op het gevaar van hoogmoed, de illusie van een verlangen naar een bestaan die het aardse bestaan ontstijgt.
Wanneer het vernis van superioriteit is afgebladderd, beseft Richard dat hij zich vergist heeft in zijn medestudenten. Eindelijk ziet hij hoe kwetsbaar Henry is, hoe ook hij met zichzelf worstelt. Tartt toont pas laat Henry’s ware gezicht. Tijdens één van de laatste gesprekken tussen Richard en Henry merkt de laatste op, in een schitterende passage zoals alleen Donna Tartt die kan schrijven:
De wereld heeft me altijd leeg geleken. Ik was niet in staat zelfs maar van de simpelste dingen te genieten (…) Maar dat veranderde de nacht dat ik die man vermoordde. Daardoor kon ik doen wat ik het liefste wilde (…) Leven zonder nadenken.
De hele groep volgde Henry, niet beseffend dat onder zijn pantser van superioriteit eigenlijk een twijfelend en ongelukkig mens school. Voor Henry was het motief voor moord om eindelijk controle te krijgen, de leegte op te vullen. Voor de anderen was het een ontzag voor Henry, om bedwelmd te raken van zijn eruditie, zijn superieure doen en laten. Al deze illusies vallen uiteindelijk in duigen.

Dit boek was het meesterwerk van de jaren ’90. Het is ook een boek dat iedereen gelezen moet hebben. Zoals ik eerder zei, een moderne klassieker, en een stuk makkelijker te lezen dan “Misdaad en straf“. En voor wie het boek al kent: ook bij herlezen blijft het een schitterende roman.

Uitgeverij De Bezige Bij, 1992. 624 pag.

Koop bij bol.com