Post Tagged ‘hitler’

Oorlogsmemoires

N.K.C.A. In ’t Veld – “Oorlogsmemoires”

Dr. N.K.C.A. In ’t Veld was jarenlang verbonden aan het NIOD en auteur van onder andere het standaardwerk over de SS en Nederland. Als zo iemand zijn persoonlijke oorlogsmemoires schrijft is het zaak deze extra attentie te geven. Natuurlijk passeren de grote onderwerpen de revue, zoals de Jodenvervolging en de foute Nederlanders. Maar er is ook veel aandacht voor het kleine leed, het alledaagse in de oorlog en hoe deze periode invloed had op de thuissituatie. Een apart hoofdstuk gaat over ‘ons mooie Indië’.

Nanno in ’t Veld is een historicus die jarenlang werkzaam is geweest bij het RIOD (later NIOD). Hij heeft dan ook een grote kennis over hetgeen er in de Tweede Wereldoorlog is voorgevallen. Hij verteld hierover op een manier alsof hij je een persoonlijke brief heeft geschreven of alsof hij alles in een persoonlijk gesprek. Dat maakt het boek goed leesbaar. Wat wel storend is is dat de auteur veelvuldig schrijft “ik meen mij te herinneren”, hetgeen het boek minder betrouwbaar maakt. Ook noemt de auteur af en toe gebeurtenissen, maar geeft hij geen bronvermelding. Hij schrijft dan dat de lezer zelf maar de boeken van L. de Jong er op moet naslaan, omdat die een uitgebreide index hebben. Het zijn weliswaar zijn memoires die de schrijver optekent “en geen encyclopedie”, zoals hijzelf als excuus gebruikt voor het gebrek aan bronnen, maar het zou voor de auteur een kleine moeite geweest zijn om even van zijn bureau op te staan en af en toe even te verifiëren in de boeken van L. de Jong. Ik heb de serie van L. de Jong niet in huis, en de schrijver opdragen het zelf maar uit te zoeken, getuigt m.i. van luiheid. Dit doet afbreuk aan de waarde van het boek. Als de schrijver iets meer moeite had gedaan om de beschreven gebeurtenissen te verifiëren, zou het een mooie aanwinst geweest zijn op de verzameling boeken die inmiddels over de Tweede Wereldoorlog verschenen is. Door dit na te laten, is het weliswaar een makkelijk leesbaar boek geworden, maar of alles zo gebeurd is als Nanno in ’t Veld beschrijft is nog maar de vraag. Het boek is nu vooral interessant voor zijn familie en naaste omgeving. Met iets meer moeite zou dit boek een onmisbaar boekwerk geweest zijn voor mensen die geïnteresseerd zijn in de Tweede Wereldoorlog. Meer dan 3 sterren zit er dan ook helaas niet in. Erg jammer.

Uitgeverij Balans, oktober 2014. 149 pag.

Koop bij bol.com

Anne FrankDe aangekondigde publicatie op internet van de dagboeken van Anne Frank bleef vrijdag uit. Dus blijft de vraag: wie bezit het copyright?Auteursrechten vervallen zeventig jaar na de dood van een schrijver, met ingang van de eerste dag van het nieuwe jaar – zo is het in Europa geregeld. Anne Frank overleed in 1945, en volgens onder anderen de Franse communicatiewetenschapper Olivier Ertzscheid komt het dagboek van het joodse meisje derhalve sinds gisteren toe aan het publieke domein. Hij kondigt al weken aan het origineel op internet te zullen plaatsen.

Het Anne Frank Fonds in Basel onderneemt echter juridische stappen tegen iedereen die de auteursrechten schendt. De rechten van het dagboek, stelt het fonds, berusten immers mede bij Annes vader Otto Frank, die de twee originele dagboeken na de Tweede Wereldoorlog samensmeedde tot één ‘lezersvriendelijk’ geheel, dat in Nederland verscheen onder de titel “Het Achterhuis”. Voor deze samenstelling zouden ook hem auteursrechten toekomen. Otto Frank overleed in 1980, en daarmee zou het copyright pas aflopen in 2030 of later, afhankelijk van de auteurswetgeving in verschillende landen.

Otto Frank

Otto Frank

Daar komt bij dat het Zwitserse Anne Frank Fonds in 1986 een completere versie van de twee originele delen publiceerde. Door al die verschillende versies van Annes dagboek is het Europees recht hierop niet één op één toepasbaar, laat Kamiel Koelman, de Nederlandse advocaat van het Fonds, per mail weten.

Ook de Nederlandse Anne Frank Stichting was voornemens de originele manuscripten van het dagboek in 2016 te publiceren. De Stichting, die de originele dagboeken in bruikleen heeft van het NIOD Instituut voor oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, kopieerde de oorspronkelijke tekst voor wetenschappelijk onderzoek met als doel tot een gezamenlijke, integrale publicatie van de manuscripten te komen. Het Anne Frank Fonds in Basel spande hierop een rechtszaak aan, die afgelopen 23 december diende voor de rechtbank in Amsterdam.

De rechtbank oordeelt dat het Zwitserse Fonds zich ‘de zeggenschap toe lijkt te eigenen over welk onderzoek wel en niet mag plaatsvinden’, en ‘dat is geen recht dat door het auteursrecht wordt beschermd’. De rechtbank veroordeelde het fonds tot het betalen van 25 duizend euro proceskosten.

Desalniettemin kwamen de Nederlandse Stichting en het Zwitserse Fonds tijdens het proces overeen dat de auteursrechten doorlopen vanwege die completere publicatie in 1986. De Nederlandse Stichting ziet derhalve af van haar voorgenomen publicatie van Anne Franks originele manuscripten.

Tot dusver houden communicatiewetenschapper Ertzscheid en de Franse parlementariër die hem steunt, zich stil. Of het Anne Frank Fonds bij voorbaat met juridische maatregelen tegen online publicatie heeft gedreigd, is niet duidelijk. ‘Wat het Fonds ook doet tegen inbreuken’, laat advocaat Koelman per mail weten, ‘zal niet in de krant worden aangekondigd’.

Ook de auteursrechten van het omstreden boek “Mein Kampf ” van Adolf Hitler, de Duitse dictator die de Tweede Wereldoorlog evenmin overleefde, verliepen op 1 januari. Zijn werk was echter al eerder integraal op het internet te vinden.

Bron: De Volkskrant, 1 januari 2016